روز جهاني ماما - 15 ارديبهشت - امسال با شعار «اكنون دنيا بيش از هر زماني به ماما نيازمند است» از سوي كنفدراسيون ماماها مطرح شد. اهميت حرفه مامايي، ايجاب مي‌كند كه يك روز تمام دست‌اندركاران سيستم سلامت، مروري بر خدمات اين حرفه داشته باشند. شعار انتخاب شده امسال نيز نشان مي‌دهد ايران ما هم به دليل جواني جمعيت كه نيمي از آنان را زنان تشكيل مي‌دهد شديدا به خدمات مامايي نياز دارد.


موقعيت‌هاي جمعيت مامايي در سال 84
دكتر ناهيد خداكرمي دبير انجمن مامايي ايران و عضو هيات مديره سازمان نظام پزشكي تهران در اين باره مي‌گويد: ما در سال 84 به موفقيت‌هايي رسيديم كه شروع به كار تيم‌هاي پزشك خانواده و اشتغال حدود 4000 ماما در اين تيم‌ها از جمله آنهاست و با مطالعات انجام شده مشخص شد گيرندگان اين خدمات (زنان و دختران)‌از روند كار آنها رضايت داشتند ولي اين خدمات از لحاظ كيفي بايد بهبود يابد كه از جمله مشاوره دوران بلوغ، غربالگري بيماريهايي مثل سرطان سينه و دهانه رحم، مشاوره و مراقبت‌هاي دوران بارداري و پس از زايمان و افزايش آگاهي زنان روستايي بايد در برنامه‌هاي اين تيم گنجانده شود.

همچنين، در سال 84 تصميم نهايي تحصيل دوره ph.D مامايي كه چند سالي است به دلايل واهي يا سوء مديريت‌ها به تعويق افتاده است و اميدواريم در سال 85 اولين گروه دانشجويان phd وارد دانشگاه ‌شوند.

مشكلات ماماها
دكتر خداكرمي درباره مشكلات ماماها در ايران اظهار مي‌كند: به مخاطره افتادن استقلال حرفه مامايي از مهمترين مشكلات كنوني جامعه مامايي در ايران است و اين در حاليست كه بنابر تعاريفي كه سازمان بهداشت جهاني و دستور العمل‌هايي كه وزارت بهداشت صادر كرده است، رشته‌ مامايي كاملا مستقل تعريف شده و مي‌تواند بدون نياز به سرپرست وظايف خود را انجام دهد.

اموري كه در حيطه كاري ماماها قرار دارد شامل كليه مراقبت‌هاي عادي دوران بارداري، مشاوره‌هاي دوران بلوغ، تشخيص و درمان بيماريهاي شايع دستگاه تناسلي و مشكلات دوران پيري مي‌شود.

دومين مشكل اين صنف عدم عقد قرارداد دفاتر خصوصي اداري و سازمانهاي بيمه با آنهاست. در تمام دنيا خدمت دهنده تحت پوشش بيمه قرار مي‌گيرد و در واقع چه خدمت توسط پزشك انجام شود و چه ماما ولي در كشور ما اينگونه نيست.

متاسفانه خانواده‌ها هم براي كوچكترين مشكلي به پزشك متخصص مراجعه مي‌كنند و اين موضوع از نظر اقتصادي پرهزينه است و هم وقت متخصصان به امور ساده‌تري كه از عهده ماما هم به راحتي بر مي‌آيد اختصاص مي‌يابد و عدم قرارداد بيمه‌ها با ماما به اين فرهنگ دامن مي‌زند.

معضل بعدي اشتغال ماماهاست و اين در حالي است كه نيمي از جمعيت جهان ما را زنان تشكيل مي‌دهند و با برآوردهاي صورت گرفته به 40 تا 45 هزار ماما در كشور نياز داريم و 30 هزار ماماي بيكار داريم و حدود 10 الي 15 هزار تن از ماماها جذب سيستم بهداشت و درمان شده‌اند و به كار خود مشغول هستند ولي بقيه آنها بيكارند.

ماماها مي‌توانند دارو تجويز كنند
دبير انجمن مامايي ايران تجويز دارو توسط ماماها را بلااشكال مي‌داند و مي‌افزايد:‌ طبق آيين نامه‌هاي سازمان نظام پزشكي و وزارت بهداشت تجويز داروهايي كه در حيطه وظايف مامايي باشد براي آنها مجازست و هم داروخانه‌ها موظف به دادن داروهاي آنها هستند.

تعرفه‌ها متناسب با خدمت دهي نيست
وي همچنين در رابطه با تعرفه‌هاي مامايي به ايسنا مي‌گويد:‌ تعرفه‌هاي مامايي و ويزيت آنها همزمان با ويزيت پزشكان اعلام مي‌شود كه متاسفانه متناسب با خدمت دهي آنها نيست و اين در حالي است كه هزينه مطب داري و تجهيزات يك ماما بسيار زياد است و اين تعرفه‌گذاري‌ها بايد تجديد نظر شود و متناسب با تورم، خدمت دهي و مطب داري وضع شود.

دكتر خداكرمي ادامه داد: نبايد فرقي كند كه پزشك يك زايمان را انجام دهد يا ماما و بايد تعرفه‌ها هماهنگ با خدمت باشند نه خدمت دهنده با تحقيقي كه درباره تعرفه‌گذاري مراكز درماني كشورهايي مثل استراليا، آمريكا و نيوزلند و سوئد صورت گرفته IUD گذاري،‌ زايمان و انواع خدمات چه توسط ماما و چه دكتر متخصص و چه پزشك عمومي انجام شود يكسان است و شركتهاي بيمه آن را مي‌پردازند.

زايمان طبيعي بهتر از سزارين
دكتر خداكرمي افزايش آمار زايمان طبيعي را نسبت به سزارين از برنامه دولت مي‌داند و بيان مي‌كند: با توجه به عوارضي كه سزارين بعد از زايمان به فرد تحميل مي‌كند و هزينه‌هاي بي مورد آن زايمان طبيعي هم به نفع مادر است و هم پزشكان و هم دولت و به همين دليل طبق برنامه‌ريزي دولت قرار است تا سال 2015 زايمان به روش سزارين به 25 درصد كل زايمانها كاهش يابد كه اين ميزان هم در مقايسه با استانداردهاي دنيا زياد است و رسيدن به اين هدف همكاري همه جانبه‌اي را مي‌طلبد.

بيماري تخصص‌گرايي
وي همچنين با شكايت از افزايش فرهنگ تخصص‌گرايي در كشور مي‌گويد: بارداري يك امر كاملا فيزيولوژيك و طبيعي است و هدايت يك ماما را مي‌طلبد و تنها در مواقع پر خطر نياز به وجود يك متخصص است.

ولي متاسفانه در جامعه شاهد بيماري تخصص گرايي هستيم كه اين امر ضمن تحميل هزينه‌هاي فراوان گاهي موجب فراموش شدن مشكل اصلي بيمار مي‌شود.

تشخيص رجوع به پزشك متخصص بايد توسط پزشك عمومي يا ماما باشد؟
دبير انجمن مامايي ايران در پايان تاكيد مي‌كند:‌ مسؤولان و سازمان مديريت و برنامه ريزي بايد به اين مهم توجه كنند كه بزرگ شدن دولت در بعد سلامتي به نفع جامعه است و نوعي صرفه جويي است همچنين با جذب و تشخيص رديف‌هاي اشتغال براي صاحبان حرفه مامايي مي‌توانيم هم شاهد بهبود كيفي رسيدگي به زنان و نوزادان خواهيم بود و هم كاهش هزينه‌ها.

همچنين رسانه‌ها در اين ميان رسالت بزرگي دارند و مي‌توانند با استفاده از كارشناسان و نشستهاي ديداري، شنيداري و نوشتاري، خود در اطلاع رساني صحيح موثر واقع شوند.

پایان  خـبـر