کـد  خـبــر :     02  -  8702  -  11    

ميانگين اهداي عضو از افراد دچار مرگ مغزي در دنيا 20 در هر ميليون نفر است اين ميزان در ايران به تازگي با افزايش نسبي به 2 در ميليون رسيده است كه هنوز در حد يك دهم ميانگين جهاني است.

دکتر كتايون نجفي زاده، رئيس واحد فرآهم آوري پيوند عضو دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي افزود: ايران از نظر تعداد افراد دچار مرگ مغزي جزء كشورهاي بالاي دنياست و سالانه بيش از 3 هزار نفر در ايران دچار مرگ مغزي مي‌شوند كه از اين تعداد امسال حداكثر اعضاي 140 نفر به بيماران نيازمند اهدا شد كه در مقايسه با جمعيت 70 ميليوني كشور حدود 2 در ميليون نفر است.
وي ادامه داد: البته اين ميزان در سال گذشته حدود 7/1 در ميليون نفر بود و امسال اندكي بيش‌تر شده است اما با وجود حس فداكاري و نوع‌دوستي كه در بين ايرانيان وجود دارد در مقايسه با كشورهايي مانند اسپانيا كه ميزان اهداي عضو از مرگ مغزي در آن‌ها حدود 35 در ميليون نفر است ايران در رتبه‌هاي بسيار پايين دنيا قرار دارد.
وي گفت:‌ بر اساس آمارهايي كه موسسه UNOS كه مخفف UNITED NETWORK FOR ORGAN SHARING است اعلام كرده اسپانيا با اهداي عضو از مرگ مغزي با شاخص 35 در ميليون نفر در اين زمينه در دنيا پيشتاز است، اين ميزان بر اتريش 14/25، در پرتقال 7/21، در آمريكا 5/21 در ميليون، در ايتاليا 1/18، كانادا 15/13، در يونان 91/5، در بلغارستان 03/1 است و در ايران نيز حدود 2 در ميليون است كه نشان دهنده جايگاه پايين ايران در اين زمينه است.
نجفي زاده افزود: در زمان حاضر 150 نفر در ليست پيوند ريه در بيمارستان مسيح دانشوري منتظر اهداي ريه از افراد دچار مرگ مغزي هستند، در تمام دنيا از ليست پيوند ريه هر سال 25 درصد پيوند مي‌شوند و 10 درصد مي‌ميرند اما در كشور ما 25 درصد مي‌ميرند و 4 درصد پيوند مي‌شوند و اين واقعاً جاي تأسف دارد.
اين فوق تخصص ريه ادامه داد:‌ با وجود اينكه سالانه يك چهارم از فهرست انتظار پيوند ريه در كشورمان كم مي‌شود، هيچ‌گاه اين فهرست كوتاه نمي‌شود و هر سال تعداد‌ افراد ثبت‌نام شده در اين فهرست نسبت به سال قبل از آن بيش‌تر مي‌شود، تاكنون در مجموع 20 پيوند ريه در كشورمان انجام شده است كه 15 پيوند آخر در بيمارستان مسيح دانشوري تهران به عنوان مركز اصلي پيوند ريه كشور انجام شده است.

* آمار پيوند در ايران

وي گفت: ليست انتظار بقيه ارگان‌ها نيز در كشور ما قابل توجه است به عنوان مثال 150 نفر اكنون در ليست انتظار دريافت قلب هستند، ليست انتظار كبد اوايل سال 500 نفر بود و با وجودي كه 128 پيوند كبد طي امسال در شيراز انچام شد اين فهرست اكنون به 700 نفر رسيده است.
نجفي زاده افزود: درباره بقيه پيوندها از ليست انتظارشان اطلاعي ندارم اما از نظر تعداد پيوندهاي انجام شده مثلاً شيراز در پيوند پانكراس خيلي موفق بوده و امسال 24 مورد پيوند پانكراس در اين شهر انجام شد، درباره پيوند كليه با توجه به پيوند از زنده وضع فرق مي‌كند، در سال گذشته 1864 پيوند كليه از فرد زنده انجام شده و فقط 243 مورد پيوند كليه از مرگ مغزي در ايران انجام شده است.
رئيس واحد فرآهم آوري اعضاي پيوندي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي‌ اضافه كرد:‌ در مورد پيوند كبد فقط 2 مركز در كشور فعالند، درباره پيوند قلب نيز شايد 2 مركز فعال در كشور داريم اما پيوند كليه در بيش از 80 مركز و بيمارستان دولتي انجام مي‌شود كه هر كدام ليست انتظار خودشان را دارند.
وي گفت: درباره پيوند قرنيه نيز سال گذشته 4 هزار و 621 مورد در كشور انجام شد كه فعال‌ترين مركز آن بانك چشم جمهوري اسلامي است، درباره پيوند مغز استخوان دانشگاه علوم پزشكي تهران سابقه بيش‌تري دارد و دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي تازه وارد اين عرصه شده است كه امسال 10 مورد پيوند مغز استخوان در اين دانشگاه داشتيم.
وي ادامه داد: در دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي امسال 36 مورد مرگ مغزي داشتيم كه اولياي آن‌ها به اهداي ارگان‌هايشان رضايت دادند اين آمار در سال قبل 19 مورد بود در حالي كه تعداد بسيار زيادي افراد مرگ مغزي شده به اين بيمارستان ارجاع مي‌شوند كه به علت رضايت ندادن اولياي دم اهداي عضو نمي‌شوند.
نجفي زاده گفت: آمار پيوند در دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي نشان مي‌دهد كه در سال 85، 32 مورد پيوند كليه، 15 مورد پيوند كبد، 7 مورد پيوند قلب، 10 مورد پيوند دريچه قلب داشتيم كه اين ميزان در سال 86 به 52 مورد پيوند كليه، 25 مورد پيوند كبد، 22 مورد پيوند كامل قلب و 3 مورد پيوند دريچه قلب از مرگ مغزي رسيده است علت كاهش پيوند دريچه قلب نيز بالارفتن آمار پيوند كامل قلب است زيرا مواردي كه قلب براي پيوند مناسب نيست پيوند دريچه انجام مي‌شود.
وي ادامه داد: به طور كلي فعاليت در عرصه پيوند اعضا در دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي از دي‌ 83 شروع شده است و تاكنون 52 مورد پيوند كبد، 124 مورد پيوند كليه، 36 مورد پيوند قلب، 27 مورد پيوند دريچه قلب و 22 مورد پيوند قرنيه در مركز درماني اين دانشگاه انجام شده است.

* باور مردم درباره مرگ مغزي و اطلاع‌رساني اشتباه رسانه‌ها

وي افزود:‌ مهم‌ترين علت اين‌كه آمار اهداي عضو از مرگ مغزي در ايران پائين است اين است كه هنوز عده‌اي از مردم تصور مي‌كنند ممكن است بيمارشان در آخرين لحظارت برگردد و زنده شود و ممكن است معجزه‌اي اتفاق بيفتد در حالي كه در تمام طول تاريخ نه در ايران بلكه در تمام دنيا حتي يك مورد نيز نبوده است كه فردي پس از مرگ مغزي دوباره زنده شود.
وي گفت: تمام تلاش تيم تأييد مرگ مغزي كه متشكل از يك جراح مغز و اعصاب، يك متخصص مغر و اعصاب، يك نفر متخصص داخلي و يك نفر متخصص بيهوشي پس از تشكيل كميسيون با نماينده پزشكي قانوني از طرف قوه قضائيه اين نيست كه مرگ مغزي را تأييد كنند، بلكه تلاش آنها رد مرگ مغزي است بنابراين حتي اگر 5/0 در ميليون هم احتمال اين باشد كه فرد دچار مرگ مغزي نشده باشد چنين اجازه‌اي داده نمي‌شود.
نجفي زاده افزود: متأسفانه برخي از مردم تصور مي‌كنند، مرگ مغزي همان كما است كه ممكن است فرد برگردد و متاسفانه برخي فيلم‌ها و رسانه‌ها نيز با اشتباهات فاحشي كه دارند اين باور غلط را القا مي‌كنند، در حالي كه مرگ مغزي به معناي از بين رفتن ساختار سلول‌هاي مغز است، سلو‌ل‌هايي كه به هيچ‌وجه ترميم پذير نيست و قدرت بازسازي ندارد.
وي گفت: مرگ سول‌هاي مغزي و تخريب آن بر اثر ضربه يا هر نوع فشار ناگهاني به مغز رخ مي‌دهد، حتي نرسيدن اكسيژن به مدت بيش از 6 دقيقه به مغز نيز موجب از بين رفتن ساختار كلي مغز مي‌شود و از بين رفتن ساختمان مغز به هيچ‌وجه قابل بازگشت نيست و 100 درصد غير قابل بازگشت است.
وي ادامه داد: متأسفانه برخي فيلم‌ها و سريال‌هاي تلويزيوني نشان مي‌دهند كه يك فرد بعد از مرگ مغزي زنده شده است و اين باور غلط را در بين مردم تقويت مي‌كنند.
وي گفت: رسانه‌ها براي فرهنگ سازي در مورد پيوند از مرگ مغزي به جاي حساس كردن مردم در مورد روح بيمار دچار مرگ مغزي يا القاي اين نكته غلط كه ممكن است مرگ مغزي زنده شود بهتر است، وضعيت صدها بيماري را كه در انتظار پيوند قلب، كبد، كليه و ارگان‌هاي حياتي ديگر ثانيه شماري مي‌كنند و هر لحظه انتظار مرگ را مي‌كشند را به نمايش بگذارند و خانواده‌هاي آنها را نشان دهند كه چطور براي نجات عزيزشان التماس مي‌كنند.
وي افزود: ما مردم فداكاري داريم و با وجودي كه بسياري از آن‌ها از قبل اطلاعات درستي در مورد مرگ مغزي ندارند و اثر اهداي ارگان‌هاي آن را در نجات جان انسان‌هاي ديگر به خوبي نمي‌دانند با چند دقيقه صحبت مسئولان بيمارستان عده‌اي از آن‌ها قانع مي‌شوند و رضايت مي‌دهند در حالي كه دادن اين اطلاعات در شرايطي كه خانواده در سوگ عزيزشان هستند بسيار كار مشكلي است.
وي گفت: نگهداشتن يك بيمار مرگ مغزي بسيار كار پيچيده و مشكلي است و عموماً ادامه آن بيش از 24 ساعت ممكن نيست و بايد در اين مدت كوتاه در مورد اهداي ارگان‌هاي فرد مرگ مغزي تصميم‌گيري شود.
نجفي زاده درباره سريال حلقه سبز و اثر آن در جامعه گفت: اوايل كه اين سريال پخش شد ما چند نقد علمي به آن وارد كرديم كه متأسفانه جور ديگري منعكس شد گويي كه ما عليه يك كارگردان مطرح كشور موضع‌گيري كرده‌ايم، در حالي كه تلاش اين كارگردان براي مطرح كردن موضوع پيوند به زبان هنر واقعاً قابل تقدير است اما اگر چند نكته كوچك علمي را رعايت مي‌كرد قطعاً اثر بخشي بهتري داشت.
وي ادامه داد: اعتراض ما به اين سريال اين بود كه چرا يك جراح قلب كه خودش عضو تيم پيوند است در اين فيلم به عنوان فردي كه درباره اهداي عضو تصميم مي‌گيرد مطرح شده بود، در حالي كه در تمام مراكز، تيم تصميم گيرنده درباره پيوند از تيم پيوند جدا هستند، دوم اين كه در اين فيلم نشان داده مي‌شد كه مرتب حرف روح بيمار مرگ مغزي عوض مي‌شود و همين امر خانواده بسياري از اين بيماران را تحت تاثير قرار داده است.يا اينكه در بيمارستان پارتي بازي مي‌شود.مسئله ديگر اينكه امكان اهداي ارگان‌هاي بيماران مجهول الهويه بود كه به هيچ‌وجه امكانپذير نيست زيرا حتي اگر فرد در زمان حياتش كارت اهداي عضو گرفته باشد يا وصيت كرده باشد بدون رضايت اولياي دم آن به صورت حضوري، امكان پيوند ارگان‌هاي آن وجود ندارد.

پایان  خـبـر